Ekonomija
Makroekonomske neravnoteže u fokusu konferencije Centralne banke BiH
7.11.2019 15:00 | Indikator.ba
Guverner Centralne banke BiH Senad Softić otvorio je danas u Sarajevu Međunarodnu istraživačku konferenciju pod nazivom "Makroekonomske neravnoteže i EU konvergencija" koja bi trebalo da doprinese unaprijeđenom definisanju makroekonomske politike u BiH i produktivnom i profesionalnom dijalogu sa institucijama EU.

“Mnogi stručnjaci se slažu da su velike neravnoteže na makro nivou bile glavni uzrok krize u evrozoni. EU je reagovala uvodeći brojne institucionalne i organizacione izmjene”, rekao je Softić, te dodao da će se ovaj proces nastaviti, a da će današnji skup biti dio napora da se razmotre i makroekonomske neravnoteže i proces konvergencije sa EU.

Spominjući neke od najvažnijih makroekonomskih neravnoteža kao što su prekomjerni deficiti i zaduženja vlade, prekomjerna kreditna ekspanzija banaka, baloni na tržištu akcija i nekretnina, i veliki suficit ili deficiti vanjskog računa, guverner je istakao da svi oni, ako se ne riješe, mogu imati za posljedicu ozbiljne ekonomske probleme.

Softić je podsjetio da BiH nema nezavisnu monetarnu politiku, niti može kao instrument koristiti nominalni kurs, te istakao da se u BiH, ako je potrebno djelovati, nadležni mogu osloniti na fiskalnu politiku ili koristiti fleksibilna tržišta rada, da bi se provela neophodna prilagođavanja.

Prema njegovim riječima, opcije fiskalne politike takođe mogu biti ograničene, naročito uz trend starenja stanovništva ili smanjenja radno aktivnog stanovništva, a u slučaju strukturalnih neravnoteža, čak i efikasnost mjera fiskalne politike može biti umanjena.

“Uzmimo za primjer godišnje stope rasta kredita u BiH u toku 2006, 2007. i prvoj polovini 2008. godine. Neposredno prije Globalne ekonomske krize krediti privatnom sektoru su rasli po stopi većoj od 30 odsto godišnje. Iako se to smatralo prebrzim rastom, donosioci politika su takođe uzeli u obzir faktore kao što je nizak početni nivo kreditiranja. Danas, takav ubrzan kreditni rast bi se smatrao ozbiljnom slabošću”, istakao je Softić.

On je podsjetio da put pristupanja EU donosi strukturalne promjene za ekonomiju zemlje kandidata, te istakao da će sam proces konvergencije uzrokovati neravnoteže koje, bez adekvatnog pristupa, mogu biti opasne za makroekonomsku stabilnost.

Ako se neravnoteže zanemare, prema riječima guvernera, zemlja može, u najboljem slučaju, ostati u procesu pristupanja dugo vremena.

Softić je dodao da u toku perioda pristupanja, zakonodavstvo i institucionalni okvir EU nastavljaju da se razvijaju, tako da to može pokrenuti dodatne izazove u procesu ekonomske konvergencije.

“BiH je daleko od formalnog izvještavanja Evropskoj komisiji putem definisanog okvira za utvrđivanje i izvještavanje o makroekonomskim neravnotežama u okviru takozvanog Evropskog semestra”, istakao je Softić.

Prema njegovim riječima, današnja konferencija će ukazati na vrstu izazova koji možda čekaju BiH i druge zemlje kandidate i potencijalne kandidate.

Na konferenciji, koju je organizovala Centralna banka BiH u saradnji sa Američkom agencijom za međunarodni razvoj /USAID/, učestvuju ekonomski stručnjaci zemalja regiona, te Evropske centralne banke.
Facebook Twitter Print