Više od 2,1 milion paketa male vrijednosti do 300 maraka (oko 150 evra) je stiglo u Bosnu i Hercegovinu tokom 2025. godine putem online platformi, poput kineske Temu. Ovo pokazuju podaci Agencije za poštanski saobraćaj BiH, izvještava Radio Slobodna Evropa.
Ove pošiljke, prema važećim propisima, ne podliježu carinskim procedurama, niti ih evidentira Uprava za indirektno oporezivanje BiH.
U praksi, to znači da milioni paketa godišnje ulaze u zemlju bez nadzora i fiskalnih obaveza.
Zakonski okvir u Bosni i Hercegovini praktično ne prepoznaje ove platforme. One djeluju kao posrednici između prodavaca, uglavnom, iz Kine, i domaćih kupaca, bez formalnog statusa trgovca u BiH.
Budući da roba ne dolazi s teritorije BiH, već iz trećih zemalja, zakoni o trgovini i zaštiti potrošača se na njih gotovo i ne primjenjuju. Na državnom i entitetskom nivou i dalje ne postoji propis koji direktno reguliše rad platformi poput Temu-a.
Dodatni problem predstavlja i činjenica da platforme poput Temu-a koriste subvencionisanu međunarodnu poštarinu, koju često podržava kineska država.
Prema procjenama Eurostata i domaćih statističkih agencija, BiH ima oko 600 hiljada online kupaca, od čega preko 40 odsto koristi Temu, prema istraživanju asocijacije online trgovaca u BiH.
Prema podacima Agencije za nadzor nad tržištem BiH, u prošloj godini najviše nesigurnih proizvoda sa ozbiljnim rizikom za potrošače porijeklom je iz Kine, preko 78 odsto.
Uprava za indirektno oporezivanje BiH ne prati pakete čija je vrijednost manja od 300 maraka (150 eura).
Koliko ukupno paketa sa aplikacije Temu i sličnih uđe godišnje u BiH nije poznato, jer su nadležnosti u državi nad praćenjem podijeljene na nekoliko nivoa.
Poštanski operateri u BiH nisu dostavili podatke Radiju Slobodna Evropa o broju ovih pošiljki, pozivajući se na zakonsku tajnost.
Međutim, prema podacima Agencije za poštanski saobraćaj BiH, koja reguliše i nadzire poštanski sektor u BiH, u 2025. godini u BiH je stiglo više od 2,1 milion paketa male vrijednosti, kupljenih online.
Foto: Pixabay