Ministarstvo saobraćaja i veza Republike Srpske izradilo je prvu verziju zakona o finansiranju željezničke infrastrukture i sufinansiranju željezničkog saobraćaja od interesa za Republiku, kojim je predviđen, između ostalog, i dodatni novac za te namjene od kirije.
Nacrtom zakona definisano je da je Republika Srpska vlasnik željezničke infrastrukture, dok se pod željezničkim saobraćajem od interesa za Republiku Srpsku podrazumijeva željeznički javni putnički saobraćaj.
- Vlasnik obezbjeđuje finansiranje održavanja i upravljanja željezničkom infrastrukturom i sufinansiranje putničkog željezničkog saobraćaja iz naknada za korišćenje infrastrukture, najamnina, donacija, budžeta Srpske, kreditnih sredstava te drugih izvora - stoji u nacrtu pomenutog zakona.
Plan o izgradnji, modernizaciji, održavanju, upravljanju i korišćenju željezničke infrastrukture i plan obima rada u javnom putničkom saobraćaju izrađuju "Željeznice Republike Srpske" za trogodišnji period.
- Na osnovu tih planova mutvrđuje se visina sredstava potrebnih za finansiranje željezničke infrastrukture i sufinansiranje željezničkog saobraćaja - stoji u zakonu koji bi uskoro trebalo da se nađe na sjednici Vlade, a kojim je definisano i da vlasnik, odnosno Republika Srpska zaključuje višegodišnji ugovor o održavanju i upravljanju infrastrukturom sa "Željeznicama".
U sindikatima "Željeznica" navode da do sada ovo preduzeće nije moglo ostvariti veliki novac od najamnina, te da nemaju informaciju da li je u planu i stavljanje neke dodatne imovine pod kiriju.
- Jedini prihod koji je preduzeće moglo ostvariti od najamnina to je od nekih poslovnih prostora, garaža ili zemljišta. To je ono što su do sada mogli prihodovati kroz iznajmljivanje - rekao je "Glasu" predsjednik Sindikata mašinovođa Simo Cvjetković, izvjšetava Glas Srpske.
U razlozima za donošenje pomenutog zakona stoji i da je prethodni zakon donesen 2006. godine, te da su, u međuvremenu, nastupile okolnosti, usljed kojih je neophodno pristupiti donošenju novog zakona. Pored toga, 2017. godine stupio je na snagu Zakon o željeznicama Republike Srpske, na osnovu kojih se sva željeznička infrastruktura na teritoriji Republike Srpske upisuje kao dobro u opštoj upotrebi u svojini i posjedu Republike. Tada je izvršeno djelimično usklađivanje odredbi ovog zakona sa EU direktivama koje su obavezujuće za željeznički saobraćaj. Godinu kasnije, odnosno 2018. godine započeo je postupak restrukturiranja "Željeznica" koji je okončan krajem 2024. godine, i u okviru kojeg je, izvršeno organizaciono i vlasničko restrukturiranje ovog privrednog društva. "Željeznice" su ispunile ciljeve iz restrukturiranja, ali nakon završetka ovog postupka suočene su sa nemogućnošću finansiranja i funkcionisanja tako da je bez finansiranja odnosno sufinansiranja iz budžeta Republike Srpske, pod znakom pitanja funkcionisanje "Željeznica". Subvencija se sa 32 miliona KM u 2011. godini, smanjivala na 25 miliona, da bi u posljednje tri godine iznosila 10 miliona KM, što ne može da pokrije troškova poslovanja ovog privrednog društva, tako da se nastavlja akumuliranje gubitaka.
- Predloženi nacrt zakona definiše izvore za finansiranje željezničke infrastrukture i sufinansiranje željezničkog saobraćaja, te obezbjeđenje minimalnih sredstva za te namjene - stoji u razlozima za donošenje zakona.
Foto: ŽRS